Tajemnice Łysicy i Gór Świętokrzyskich – legenda o dwóch siostrach

Wśród jodłowych lasów i kamiennych rumowisk Łysicy kryje się opowieść o dwóch siostrach, rycerzu, zazdrości i źródełku Świętego Franciszka. Poznaj jedną z najbardziej klimatycznych legend Gór Świętokrzyskich.

Górskie opowieści • Góry Świętokrzyskie

Legenda o Łysicy i dwóch siostrach

Wśród jodłowych lasów, kamiennych rumowisk i dawnych podań Gór Świętokrzyskich kryje się opowieść o Agacie, Jadwidze, rycerzu i źródełku, któremu do dziś przypisuje się niezwykłą moc.

Góry Świętokrzyskie – kraina legend i niezwykłej przyrody

Góry Świętokrzyskie od wieków pobudzają wyobraźnię wędrowców. To miejsce, w którym stare lasy, kamienne rumowiska, kapliczki i źródełka tworzą wyjątkową scenerię dla dawnych podań. Choć nie są najwyższymi górami w Polsce, mają w sobie niezwykły klimat — pełen ciszy, tajemnicy i historii przekazywanych z pokolenia na pokolenie.

Jednym z najważniejszych szczytów tego pasma jest Łysica — najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich i jeden z punktów Korony Gór Polski. To właśnie z nią związana jest legenda o dwóch siostrach, zniszczonym zamku i źródełku Świętego Franciszka.

Legenda
Baśniowy zamek na szczycie Łysicy w Górach Świętokrzyskich

Zamek na szczycie Łysicy

Dawno, dawno temu na szczycie Łysicy stał potężny zamek, w którym mieszkały dwie siostry — młode, piękne, lecz zupełnie różne.

Dwie siostry, Agata i Jadwiga, na tle zamku

Agata i Jadwiga

Młodsza Agata miała złote włosy, błękitne oczy i serce czyste jak górski potok. Była spokojna, skromna i dobra. Kochała las, zwierzęta i samotne spacery wśród paproci, gdzie zbierała zioła i wsłuchiwała się w śpiew ptaków – swoich najlepszych przyjaciół. Starsza Jadwiga, o kruczoczarnych włosach i ognistym spojrzeniu, była pełna temperamentu. Lubiła gwar, rozmowy i zabawę, a cisza zamkowych komnat szybko ją nużyła.

Młody rycerz przybywający pod zamek na Łysicy

Rycerz prosi o gościnę

Pewnego dnia pod zamkiem pojawił się młody rycerz. Zmęczony długą podróżą poprosił o gościnę. Siostry przyjęły go życzliwie, podały mu posiłek i przygotowały komnatę na odpoczynek. Miał zostać tylko jedną noc, lecz jego pobyt przeciągał się z dnia na dzień. Jadwiga zakochała się w nim bez pamięci, a rycerz odwzajemnił jej uczucie. Spędzali razem wiele czasu, podczas gdy Agata wybierała samotność, las i swoich skrzydlatych przyjaciół.

Rycerz w zamkowej komnacie podczas próby zabójstwa Agaty

Zazdrość Jadwigi

Z czasem w sercu Jadwigi pojawiły się zazdrość i lęk. Bała się, że rycerz może zwrócić uwagę na spokojną Agatę. Zaślepiona miłością do mężczyzny, postanowiła pozbyć się siostry. Wspólnie z ukochanym ułożyła okrutny plan — rycerz miał zabić Agatę podczas snu. Jednak los czuwał nad dziewczyną. Gdy młodzieniec wszedł do jej komnaty, zastał puste łóżko. Agata już o świcie wybiegła do lasu, by powitać nowy dzień.

Jadwiga z trucizną przygotowująca zatruty miód

Zatruty miód

Jadwiga nie zamierzała jednak zrezygnować. Do dzbana z miodem dodała trucizny, chcąc podać go spragnionej Agacie. Tymczasem dziewczyna wracała do zamku, muskając bosymi stopami rosę na trawach i paprociach.

Burza nad zamkiem na Łysicy, rozpadające się mury i płacząca Agata

Zamek rozpada się na kamienie

Nagle czarne chmury zasnuły niebo i rozległ się potężny huk. Błyskawice zaczęły uderzać w zamkową wieżę. Wkrótce cały zamek rozpadł się na tysiące kamieni. Kiedy burza ucichła, Agata zaczęła szukać siostry i rycerza, lecz w ogromnym rumowisku nie odnalazła ich ciał. Zrozpaczona usiadła na jednym z głazów i zaczęła płakać. Jej łzy wyżłobiły na kamiennych blokach charakterystyczne ślady, przypominające blizny. Do dziś można dostrzec je na głazach leżących u podnóża Łysicy. Agata płakała tak długo, że jej łzy zasiliły źródełko bijące w tym miejscu po dziś dzień.

Źródełko Świętego Franciszka w baśniowym stylu

Źródełko Świętego Franciszka

Nazwano je źródełkiem Świętego Franciszka. Według podań jego woda ma cudowne właściwości — potrafi pomagać chorym, szczególnie osobom cierpiącym na choroby oczu.

Wśród kamieni Łysicy, jodłowego lasu i szumu źródełka do dziś można odnaleźć echo dawnej opowieści o miłości, zazdrości i łzach, które według legendy dały początek niezwykłemu miejscu.

Zaplanuj wyprawę na Łysicę

Chcesz poznać ten szczyt nie tylko z legendy? Sprawdź najważniejsze informacje o Łysicy, trasach wejścia i jej miejscu w Koronie Gór Polski.

Dowiedz się więcej o Łysicy

Najczęściej zadawane pytania

Gdzie znajduje się Łysica?

Łysica znajduje się w Górach Świętokrzyskich, na terenie Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Jest jednym ze szczytów zaliczanych do Korony Gór Polski.

Z czym związana jest legenda o Łysicy?

Legenda opowiada o dwóch siostrach, Agacie i Jadwidze, młodym rycerzu, zazdrości, zniszczonym zamku oraz źródełku Świętego Franciszka.

Czy zamek na Łysicy naprawdę istniał?

Opowieść o zamku należy do świata legend i podań. Według tej historii zamek miał rozpaść się na tysiące kamieni podczas gwałtownej burzy.

Czym jest źródełko Świętego Franciszka?

Źródełko Świętego Franciszka to miejsce związane z legendą o Agacie. Według podania jego woda ma cudowne właściwości i pomaga szczególnie osobom cierpiącym na choroby oczu.

Jak zaplanować wejście na Łysicę?

Najważniejsze informacje o szczycie, trasach i atrakcjach w okolicy znajdziesz na stronie KGP poświęconej Łysicy.

Korona Gór Polski