W ostatnich tygodniach temat niedźwiedzi w polskich górach regularnie pojawia się w mediach. Informacje napływają nie tylko z Tatr i Bieszczadów, ale również z Beskidu Sądeckiego oraz Pienin.
Najnowszy komunikat pojawił się właśnie w Piwnicznej-Zdroju. Burmistrz miasta poinformował o pojawieniu się niedźwiedzia w okolicach przysiółka Poprad. Mieszkańcy oraz turyści zostali poproszeni o zachowanie szczególnej ostrożności oraz stosowanie się do zasad bezpieczeństwa obowiązujących na terenach występowania dużych drapieżników.
To kolejny sygnał pokazujący, że spotkanie niedźwiedzia w polskich górach nie jest już wydarzeniem wyjątkowym.
Rekordowa liczba niedźwiedzi w Tatrach
Pod koniec kwietnia Tatrzański Park Narodowy opublikował wyniki najnowszych badań genetycznych prowadzonych przez naukowców z Instytutu Ochrony Przyrody PAN.
Badania wykazały obecność co najmniej 64 niedźwiedzi brunatnych w polskich Tatrach. To najwyższy wynik uzyskany od początku monitoringu prowadzonego przy wykorzystaniu metod genetycznych.
Naukowcy podkreślają, że jest to wartość minimalna, ponieważ nie wszystkie próbki pozwoliły na pełną identyfikację osobników. Jednocześnie zwracają uwagę, że niedźwiedzie regularnie przemieszczają się pomiędzy Polską a Słowacją. Granice państwowe nie mają dla tych zwierząt praktycznie żadnego znaczenia.
Niedźwiedzie coraz częściej obserwowane poza Tatrami
Przyrodnicy od kilku lat zwracają uwagę, że obserwacje niedźwiedzi pojawiają się coraz częściej również poza głównymi ostojami gatunku.
Informacje o obecności tych zwierząt regularnie napływają z Beskidu Sądeckiego, Gorców, Pienin czy Beskidu Żywieckiego. Zwierzęta przemieszczają się pomiędzy poszczególnymi pasmami Karpat, poszukując pożywienia oraz nowych terytoriów.
W marcu media informowały również o licznych zgłoszeniach dotyczących niedźwiedzi w rejonie Cisnej w Bieszczadach. Lokalne służby podkreślały, że zwierzęta coraz częściej pojawiają się w pobliżu terenów zamieszkałych.
Czy turyści mają się czego obawiać?
Specjaliści są zgodni, że sam wzrost liczby obserwacji nie oznacza automatycznie wzrostu zagrożenia dla turystów.
Niedźwiedź brunatny z natury unika kontaktu z człowiekiem. Do niebezpiecznych sytuacji najczęściej dochodzi wtedy, gdy zwierzę zostanie zaskoczone z bliskiej odległości lub gdy człowiek znajdzie się pomiędzy samicą a młodymi.
Dlatego służby przypominają o podstawowych zasadach bezpieczeństwa:
poruszaj się wyłącznie po wyznaczonych szlakach,
nie pozostawiaj resztek jedzenia,
nie dokarmiaj dzikich zwierząt,
w gęstym lesie sygnalizuj swoją obecność rozmową lub innymi naturalnymi dźwiękami,
nie podchodź do napotkanego niedźwiedzia,
w przypadku spotkania zachowaj spokój i powoli się wycofaj.
Takie zalecenia znalazły się również w najnowszym komunikacie opublikowanym przez samorząd Piwnicznej-Zdroju.
Góry są domem niedźwiedzi
Choć medialne doniesienia mogą budzić niepokój, eksperci przypominają, że obecność niedźwiedzia brunatnego jest naturalnym elementem karpackiego krajobrazu.
Rosnąca liczba obserwacji świadczy między innymi o skutecznej ochronie gatunku oraz coraz lepszym monitoringu prowadzonym przez naukowców i służby ochrony przyrody.
Dla turystów oznacza to jedno, iż podczas górskich wędrówek warto pamiętać, że jesteśmy gośćmi w świecie dzikiej przyrody. Szacunek dla natury i przestrzeganie podstawowych zasad bezpieczeństwa pozostają najlepszym sposobem na uniknięcie niebezpiecznych sytuacji.
Jak ograniczyć ryzyko spotkania niedźwiedzia?
Na podstawie zaleceń polskich parków narodowych, Lasów Państwowych, TPN oraz organizacji zajmujących się ochroną niedźwiedzi można wyróżnić kilka zasad, które zmniejszają ryzyko spotkania niedźwiedzia i pomagają uniknąć niebezpiecznych sytuacji.
1. Nie schodź ze szlaku
Wędrując oznakowanym szlakiem zwykle dajemy zwierzętom czas, aby wcześniej nas usłyszały i zeszły z naszej drogi. Nie schodź ze szlaku w poszukiwaniu skrótów. W głębi lasu znajdują się czasem miejsca dokarmiania zwierzyny prowadzone przez leśników, które mogą przyciągać także niedźwiedzie.
2. Daj się usłyszeć
W gęstym lesie, przy szumie potoku lub podczas wędrówki o świcie warto rozmawiać z towarzyszami. Nie trzeba krzyczeć ani stukać kijkami o drzewa. W większości przypadków wystarczy zwykła rozmowa z towarzyszami wędrówki. Większość niedźwiedzi woli uniknąć kontaktu z ludźmi. W przypadku kiedy prowadzisz samotną wędrówkę można sobie przyczepić mały dzwoneczek do plecaka tak, aby niedźwiedź w okolicy miał szansę Cię usłyszeć zanim jego przemarsz skrzyżuje się z Twoim.
3. Nie zostawiaj jedzenia
Resztki kanapek, skórek owoców czy opakowań mogą przyciągać zwierzęta. Niedźwiedzie bardzo szybko uczą się kojarzyć ludzi z łatwo dostępnym pokarmem. To jeden z najgorszych pomysłów turystów, którzy często odpadki po jedzeniu wyrzucają w okolicę szlaku myśląc, że się naturalnie rozłożą. W ten sposób przyciągają niestety w okolicę szlaków dziką zwierzynę, w tym niedźwiedzie, czy wilki.
4. Nie dokarmiaj dzikich zwierząt
Zwierzęta bardzo szybko uczą się kojarzyć ludzi z łatwo dostępnym pokarmem, a to nigdy nie kończy się dobrze ani dla nich, ani dla turystów. To jedna z głównych przyczyn konfliktów człowiek–niedźwiedź.
5. Zachowaj szczególną ostrożność o świcie i o zmierzchu
To okres największej aktywności wielu dzikich zwierząt, w tym niedźwiedzi.
6. Nie podchodź do młodych
Jeżeli zauważysz młode niedźwiedzie, natychmiast zwiększ dystans. W pobliżu niemal na pewno znajduje się samica, która może zareagować obronnie.
Co zrobić, gdy zobaczysz niedźwiedzia?
zachowaj spokój,
nie biegnij,
nie krzycz,
nie próbuj robić zdjęć z bliska,
powoli wycofaj się tą samą drogą,
pozostaw zwierzęciu możliwość odejścia.
Co najczęściej prowadzi do niebezpiecznych sytuacji?
Według ekspertów są to:
zaskoczenie niedźwiedzia z bliskiej odległości,
wejście pomiędzy samicę a młode,
pozostawianie jedzenia i odpadków,
próby podejścia do zwierzęcia w celu wykonania zdjęcia,
schodzenie ze szlaków w gęste zarośla.
Najważniejszy przekaz nie powinien brzmieć: „bójmy się niedźwiedzi”, ale:
„Zachowujmy rozsądek i szanujmy przestrzeń dzikich zwierząt.”
Niedźwiedzie były mieszkańcami Karpat na długo przed pojawieniem się szlaków turystycznych. Większość spotkań kończy się bezpiecznie właśnie dlatego, że zwierzęta zazwyczaj starają się unikać ludzi. Odpowiednie zachowanie turystów pozwala utrzymać ten stan i ograniczyć ryzyko niebezpiecznych sytuacji.
Źródła na bazie, których przygotowany został artykuł:
Komunikat Burmistrza Piwnicznej-Zdroju opublikowany przez MojePieniny.pl (3 czerwca 2026 r.) – materiał lokalny przekazujący ostrzeżenie dla mieszkańców i turystów.
Tatrzański Park Narodowy oraz Instytut Ochrony Przyrody PAN – wyniki badań genetycznych populacji niedźwiedzi w Tatrach.
National Geographic Polska – „Rekordowa liczba niedźwiedzi w Tatrach. Nowy raport Instytutu Ochrony Przyrody PAN”.
Informacje o zgłoszeniach dotyczących niedźwiedzi w Bieszczadach i gminie Cisna.
